Nợ tiếng Anh của sinh viên kỹ thuật – Bài toán nan giải trong thời kỳ hội nhập
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0, tiếng Anh không còn là một lợi thế mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là khối ngành kỹ thuật – công nghệ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nợ tiếng Anh đang trở thành vấn đề phổ biến và dai dẳng đối với nhiều sinh viên kỹ thuật tại Việt Nam.
Nợ tiếng Anh – “cửa ải” khó vượt của sinh viên kỹ thuật
Tại nhiều trường đại học, tiếng Anh là môn học bắt buộc và là điều kiện xét tốt nghiệp. Không ít sinh viên kỹ thuật rơi vào tình trạng hoàn thành toàn bộ môn chuyên ngành nhưng vẫn không thể ra trường vì nợ tiếng Anh. Có trường hợp kéo dài thời gian học thêm từ 1–2 năm, gây tốn kém chi phí và áp lực tâm lý.
Theo ghi nhận, tỷ lệ sinh viên kỹ thuật gặp khó khăn với tiếng Anh thường cao hơn so với các khối ngành kinh tế, xã hội. Nguyên nhân xuất phát từ việc chương trình học nặng về toán, lập trình, cơ khí, điện – điện tử, trong khi tiếng Anh bị xem là “môn phụ”.
Nguyên nhân sâu xa từ tư duy và môi trường học tập
Một trong những nguyên nhân lớn nhất là tư duy xem nhẹ tiếng Anh của sinh viên kỹ thuật ngay từ năm nhất. Nhiều sinh viên cho rằng chỉ cần giỏi chuyên môn là đủ, chưa nhận thức đầy đủ vai trò của tiếng Anh trong nghiên cứu, làm việc và thăng tiến nghề nghiệp.
Bên cạnh đó, phương pháp học truyền thống, nặng ngữ pháp – nhẹ giao tiếp, thiếu môi trường thực hành cũng khiến sinh viên mất động lực. Không ít sinh viên học tiếng Anh chỉ để “qua môn”, học đối phó, dẫn đến kiến thức hổng kéo dài và ngày càng khó bù đắp.
Hệ lụy vượt ra ngoài giảng đường
Nợ tiếng Anh không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ tốt nghiệp mà còn hạn chế nghiêm trọng cơ hội việc làm của sinh viên kỹ thuật. Trong khi đa số tài liệu chuyên ngành, công nghệ mới, AI, lập trình, tự động hóa… đều sử dụng tiếng Anh, việc yếu ngoại ngữ khiến sinh viên khó tiếp cận tri thức hiện đại.
Nhiều doanh nghiệp FDI, công ty công nghệ lớn sẵn sàng trả lương cao cho kỹ sư giỏi chuyên môn nhưng yêu cầu tối thiểu khả năng đọc hiểu và giao tiếp tiếng Anh. Điều này khiến không ít sinh viên kỹ thuật dù có tay nghề tốt vẫn bị loại từ vòng hồ sơ.
Giải pháp nào cho bài toán nợ tiếng Anh?
Để giải quyết vấn đề này, cần sự phối hợp từ nhà trường, sinh viên và xã hội. Các trường đại học nên đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh theo hướng ứng dụng chuyên ngành, tăng học phần English for Engineering, English for IT… thay vì dạy đại trà.
Về phía sinh viên, cần thay đổi tư duy: tiếng Anh là công cụ nghề nghiệp, không phải môn học bắt buộc để đối phó. Việc học tiếng Anh nên bắt đầu sớm, học đều và gắn liền với chuyên môn thông qua tài liệu kỹ thuật, video chuyên ngành, phần mềm quốc tế.
Ngoài ra, việc tận dụng công nghệ, AI, ứng dụng học tiếng Anh trực tuyến, cộng đồng học tập cũng là giải pháp thiết thực giúp sinh viên kỹ thuật rút ngắn khoảng cách ngoại ngữ.
Nợ tiếng Anh của sinh viên kỹ thuật không chỉ là vấn đề cá nhân mà là bài toán chất lượng nguồn nhân lực quốc gia. Trong thời đại hội nhập sâu rộng, kỹ sư giỏi nhưng không có tiếng Anh giống như “cỗ máy mạnh nhưng thiếu nhiên liệu”. Giải quyết được vấn đề này sẽ mở ra cánh cửa lớn cho sinh viên kỹ thuật Việt Nam bước ra thị trường lao động toàn cầu.